Ang akong pinalanggang silingan

Naa miy silingan nga naay anak na apil sa grupo sa "gang". Nakasugat na ni ang iyang anak og daghang gubot tungod sa pagmaldito niini. Wala ko kahibaw kung ngano ang iyang mga ginikanan niini dili gyud kabadlong. Ug kini mao ang rason na nidako na pag-ayo ang ulo sa bata. 16 anyos nani siya ug nagtungha isip usa ka "highschool student" sa University of Visayas. Wala mi manghilabot ana ilang pamilya ug gipasagdaan nalang namo sila. Mohatag akong mama og tambag kabahin sa iyang mga ginikanan pero wala gihapo'y epekto.

Niadtong Dominggo sa gabii, nag-inom ang mga barkada sa lalaki sa atubangan sa among agianan. Gibadlong sila sa akong mama kay nag-ali naman sila sa among agi-anan ug namaligya man mi "load" ang amo na hinoong kustomer mahadlok mopalit kay naa man sila. Giingnan sila sa akong mama na padaplin lang sila mag-inom. Gitarong gyud sila pag-sulti. Pagkataud-taud niana ang iyang mama nanghagis hinuon ug nagpadungog-dungog na nganok kuno among gihilabtan ialng anak. Nagsige siya ug yawyaw. Ang akong mama wala nalang motubay kay kahibaw siya nga dili gyud sayop ang iyang pagbadlong na sa daplin lang sila mag-inom og dili sa among atubangan sa among agianan. Sa buot huna-hunaon lang naa gyud mi katungod kay amoa gud lugar ug dili man pud na siya dinha imnanan.

Makaingon gyud ko nga gamay kaayo og utok ang iyang mga ginikanan. Wala naman gani sila nauwaw nga wala sila kabadlong sa ilang anak. Mga baga gyud sila og nawng oy!

Nasundan pa gyud ni nga nipalit ang iyang anak ug "ice water" sa amoa, niingon ko nga wala namiy "ice water" kay nahurot na. Nasuko ang iyang mama kay wala kuno nako siya baligyai bisag naa miy "ice water". Pero sa pagkatinuod lang wala man gyud kay wala paman ko nakahimo. Nagyawyaw na hinuon na siya pag-ayo. Akong giingnan usab ang iyang anak nga wala na gyud miy "ice water" baligya. Nikatawa nalang hinoon ang among ubang silingan tungod sa iyang gibuhat ug tungod sa iyang pagkagamay og utok.

Hahay! Pasagdaan nalang namo siya nga nga sige og yawyaw basta kay kami kahibaw mi nga wala mi nanghilabot ug igo ra mi nibadlong nila.

5 Cebuano Words

1.) ubay-ubay=daghan
* Ubay-ubay pud ang nanimba sa misa niadtong Dominggo.

2.) pamugwal-daro
* Kahibalo modaro ang akong lolo.

3.) makapahimuot-makapalipay
* Ang makahuman sa pag-eskwela ang usa sa mga makapahimuot sa mga ginikanan.

4.) paghangyo-pagpangamuyo
* Dili lalim ang paghangyo sa akong ante.

5.) entablado-plataforma
* Ganahan kaayo ko mo-arte ibabaw sa entablado.

Ang akong ig-agaw

Ang akong ig-agaw usa sa mga "busy" na mga katawhan niining kalibutana. Kugihan kaayo na siya motrabaho basta naa lang siya'y mahatag sa iyang pamilya. Wala na sila nakatag-iya ug pribadong sakyanan mao na kung bisag asa na siya molakaw, mag-jeep or mag-taxi ra na siya. Kung mosakay og jeep ug makatapad og lalaki, iya gyud dayon kuptan ang iyang bag kay kung simbako naay mangoot og pitaka dili siya mabiktima niini.

Kagahapon sa buntag, padulong na siya dinhi sa amo. Samtang nagsakay siya ug jeep, nakatapad siya ug lalaki. Iya dayon gigunitan ang iyahang bag. Unya pag-abot sa eskina nanaug dayon ang lalaki. Gicheck sa akong ig-agaw ang iyang cellphone, ug didto na niya nahibaw-an na nawala na ang cellphone. Nakamatikod ang iyang atbang na pasahero ug nagkanayon na gikuha ang cellphone sa lalaki nga iyang katapad. Nanaug dayon ang akong ig-agaw ug gigukod ang katong lalaki. Nahiabtan niya ug iya dayon gisinggitan na kuhaon niya iyang. Ang lalaki pag-una niingon nga dili siya ang nagkuha. Gipugos gyud sa akong ig-agaw nga kuhaon gyud niya. Sa kahadlok na siguro sa katong lalaki, iya pud dayon gihatag sa akong ig-agaw ang iyang cellphone ug dayon nidagan. Pagkahuman sa panghitabo, gikulbaan dayon ang akong ig-agaw ug nagdali-dali sa pag-uli.

Niadtong Martes wala miy klase tungod sa pagsaulog sa pagkatawo ni Sergio Osmena Sr. ug nianang adlawa wala nako damha na daghan kaayo kong nabuhat.
Pagkamata nako nianang sayo sa buntag, gisugo dayon ko sa akong mama na moadto sa merkado para mopalit ug among kan-onon nianang adlawa. Wala man ang among katabang niadtong panahona kay niuli pa man sa ilaha. Pagkahuman nako ug mangompra, niuli sayon ko sa amoa ug nagluto. Nangaon dayon mi. Ang akong manghud ang nanghugas og plato. Nanglimpyo ko sa among balay, ang taas ang akong gilimpyohan pagmaayo ug ang akong manghud ang nanglimpyo sa among silong. Pagkaudto, nagluto na pud ko para among sud-anon.Nilakaw man ang akong mama mao ng ako ang nagluto. Pagkahuman namo ug kaon, nanglaba napud mi sa akong manghud. Sa dihang nauga na ang among gilabhan, ako dayon giplantsa aron mapilo na nako ug mauli na sa among mga tagsa-tagsang kabinet. Pagkataud-taod, nitext dayon akong mama na paadtoon mi sa SM para didto mi mag-abot kay maggrocery kuno mi. Pag-uli na namo, gikapoy ko pag-ayo ug nidiretso dayon ko sa akong higdaanan. Didto na nako nahuna-hunaan na naa pud diay ko'y nabuhat na nakapalipay sa akong kaugalingon.

5 Cebuano Words

1.)kapunongan- pundok
* Maayo kaayo ang among presidenti modala sa among pundok.

2.)lintunganay- orihinal
* Walay orihinal ang ubang mga artista.

3.)dinaugdaug- panglupig
* Ang babaye didto sa unahan kay usa sa mga dinaugdaug sa ilahang amo didto sa Japan.

4.)pagsupak-pagbatok
* Ang pagsupak sa imong mga ginikanan kay nagpakita ug walay respeto nila.

5.)kaatbang-kaparang
* Tinakasan ang among kaatbang sa dula nga chess.

Diary ( for SEpt. 06, 2008)

Kadtong niaging Sabado ang kataposang adlaw sa selebrasyon sa among eskwelahan na "Pakiglambigit". Kapoy kay init kaayo niadtong panahona. Usa sa among mga aktibidad kay ang pagduwa og chess kinsa ang mga nagkalain-laing departemento ang magkontra niini. Ako ang ilang coach nga gitudlo para mopresentar sa mga manunuwa sa among kurso. Bisag dili kaayo ko kahibaw moduwa ako lang gihapon ang ilang gitudlo aron dili sila ma"forfeit" kay kinahanglan man gyud na naay coach mopresentrar sa mga nagkalain-laing grupo na manunuwa. Sa dihang nagsugod na ang duwa, gikulbaan ko pag-ayo. Wala ko kahibaw kung ngano basta kay gikulbaan gyud ko. Akong gitiman-an pag-ayo ang mga balaod sa duwa. Sa unang adlaw sa duwa, napildi ang among mga manunuwa. Sa ikaduhang adlaw, naay tikas nga nahitabo. Ang mga coach sa among kontra kay doolon gyud ang ilang manunuwa ug kanang butanga dili gyud na pwede. Akong gidool ang "committee" sa chess ug nireklamo, ug sa akong kahibongan, mura ra siya ug wala. Naglagot ko pag-ayo kay ang usa sa mga coach sa among kontra, giingnan ko nga ang among mga manunuwa walay "challenge" ngadto sa ilang manunuwa. Nisurok pag-ayo ang akong dugo, ug niingon ko
"Mao ba?! mga maayo man na sila manuwa, na"tense" lang siguro na sila. Ug usa pa, mga tikasan man gud mo!" Ug nihawa dayon ko sa akong gitindugan. Igo nalang gyud nikatawa ang ilang coach. Nakaingon nalang ko sa akong kaugalingon na daghan gyud mga tikasan niining kalibutana.

5 Cebuano Words

1.) tulun-anan- mga pagtuon
* Dad-a nganhi ang imong mga tulun-anan aron tika matudloan.

2.) ginsakopan- butang hilisgutan
* Ang among mga ginsakopan sa among klase ganihang buntag kay nakapaduka kanako.

3.) hungog-burong
* Makaingon ko niya na usa siya ka burong na pagtawo kay nagpailad gyud siya sa kawatan.

4.) paghisukamod-pagkadagma
* Dako ug epekto sa iyang panlawas ang pagkasukamod niya didto sa sapa sa Pasil.

5.) halili-ilis
* Ikaw ang mahimong ilis ni Joy kung siya dili makaabot sa oras sa atong presentasyon.